Ένα από τα πιο παλαιά τρίχορδα μπουζούκια που διασώζεται μέχρι σήμερα αποκαλύφθηκε σε σχετική συζήτηση στο Ρεμπέτικο Φόρουμ το έτος 2005. Είναι ένα μπουζούκι κατασκευασμένο το 1904 από τον κατασκευαστή Γεώργιο Χ. Ευαγγελίδη. Η δημοσίευση έγινε από το μέλος του Ρεμπέτικου Φόρουμ «Γιάννης Τ» ο οποίος είναι ερασιτέχνης οργανοποιός. Του το είχε πάει για επισκευή ένας παππούς, που και αυτός το είχε κληρονομήσει από τον παππού του, και το είχε στην ντουλάπα του αχρησιμοποίητο για πολλά χρόνια.

Το παρακάτω κείμενο είναι συρραφή από τις πληροφορίες που έδωσε ο «Γιάννης Τ» σε εκείνη την συζήτηση, που όμως δίνουν μια πλήρη εικόνα για το όργανο αυτό. Τις φωτογραφίες τις έχει τραβήξει ο ίδιος και είχαν δημοσιευτεί στο Ρεμπέτικο Φόρουμ, αλλά μου τις ξανάστειλε για τις ανάγκες αυτού του άρθρου. Τον ευχαριστούμε πολύ, τόσο για το συγκεκριμένο θέμα, όσο και γενικότερα για τις πληροφορίες που δημοσιεύει κατά καιρούς.

Αντιγράφω από τα μηνύματα του Γιάννη Τ στο Ρεμπέτικο Φόρουμ (με ασήμαντες αλλαγές στη ροή των σχολίων για να γίνει το κείμενο αναγνώσιμο):

«Πρόσφατα έπεσε στα χέρια μου (για επισκευή) ένα τρίχορδο μπουζούκι του 1904, κατασκευής Γεωργίου Ευαγγελίδη στην Αθήνα.

Τόσο τα υλικά (εξαιρουμένου του καπακιού ) όσο η ποιότητα κατασκευής είναι άριστα. Σκάφος παλίσσανδρος Βραζιλίας με κολάντζα κατσαρό κελεμπέκι, σκαλιστό και γεμισμένο με κάτι σαν πάστα (το σκάφος δεν έχει την έντονη γωνία του μαντολίνου είναι μάλλον ίσο σαν τα σύγχρονα μπουζούκια). Το μανίκι είναι από κελεμπέκι ντυμένο με καπλαμά παλίσσανδρο Βραζιλίας. Το καπάκι είναι έλατο με ροζέτα όχι όμως με ίσια νερά ενώ το κοσμεί μάλλον ταρταρούγα στην οποία έχει γίνει ενθετική με όστρακο και ροζέτα στην τρύπα. Η κλίμακα του είναι 65 cm. Αυτό που έχει ενδιαφέρον είναι η τοποθέτηση των οστράκινων τσαμπουκάδων η οποία δεν είναι όπως στα σύγχρονα μπουζούκια (3, 5, 7, 10, 12 κλπ) αντίθετα ακολουθεί την κλίμακα δηλαδή έχει τσαμπουκάδες και στο μι για παράδειγμα και στο φα. Το μπουζούκι το έχει ένας παππούς και ήταν του παππού του! Έχει υποστεί μια κακή επισκευή (πριν από 50 χρονιά! Αν κρίνω απ τις χορδές που είχε πάνω) ήταν σε άθλια κατάσταση μετά την επισκευή του όμως, που έγινε πρώτα απ΄όλα με σεβασμό στα χρόνια του οργάνου, λαλούσε.

Η κλειδιέρα είναι τύπου τετράχορδου με τέσσερα κουρδιστήρια. Είναι αυθεντική καθώς η ένωση έχει γίνει με V joint όπως στις παλιές καλές κλασσικές κιθάρες. Όμοια ένωση έχει και το μπουζούκι του Κοπελιάδη (ΣΣ: εννοεί ένα άλλο παλαιό μπουζούκι που είχε επίσης επισκευάσει). Ο καβαλάρης έχει 6 εγκοπές και είναι αυθεντικός (είναι καλά προσαρμοσμένος). Επομένως ήταν τρίχορδο εξ αρχής.

Την φωτογραφία της πινακίδας την πήρα αφού έβγαλα το καπάκι (λόγω υγρασίας δεν ήταν και δύσκολο). Η επισκευή που έγινε ήταν γενική :κόλλησα τα σπασμένα σημεία του σκάφους, που ευτυχώς ήταν λίγα και τις ανοιγμένες ντούγες (η ψαρόκολλα πάνω στην ετικέτα είναι από προηγούμενη επισκευή), ξεκόλλησα τα ημιξεκολλημένα καμάρια και τα επανατοποθέτησα (τα ίδια στα ίδια σημεία ), ίσιωσα την ταστιέρα και άλλαξα τάστα πάνω στις αυθεντικές εγκοπές και τέλος λούστραρα το όργανο με γομμολάκα. Το όργανο έχει μια γλυκιά και σκαστή πενιά.»

ΥΓ. Εκπαιδευτικός είμαι αλλά κατασκευάζω (τρίχορδα λαούτα και λοιπά ταμπουροειδή, εσχάτως και κλασσικές κιθάρες) και αποκαθιστώ λειτουργικά παλιά όργανα (η Λακωνία είναι γεμάτη από παλιά λαούτα και μαντολίνα) εδώ και 12 χρόνια.

Τον παππού τον ανέκρινα και το μόνο που θυμόταν ήταν οτι ο παππούς του μερακλωνόταν καμιά φορά και έπαιζε καθώς και ότι κανένα απ τα παιδιά του και τα εγγόνια του δεν έμαθε να παίζει. Ο παππούς πεθανε κατα τη διάρκεια της κατοχής και έκτοτε το όργανο ήταν κουρδισμένο! αλλά με τρεις χορδές σε μια ντουλάπα.»

Γιάννης Τ
(Η οργανοποιία είναι νταλγκάς)

Σημείωση:
Εκτός από τις πληροφορίες για το συγκεκριμένο όργανο που μας δίνει ο Γιάννης Τ, δυστυχώς δεν έχω βρει άλλες πληροφορίες γύρω από τον κατασκευαστή Γεώργιο Χ. Ευαγγελίδη. Γιαυτό και παραμικρή πρόσθετη πληροφορία είναι ευπρόσδεκτη και πολύτιμη.

ΚαΠα

Advertisements