You are currently browsing the tag archive for the ‘Μακρυγιάννης’ tag.

Η βιβλιογραφία της οργανοποιίας στη χώρα μας είναι πάμπτωχη. Και δυστυχώς σε αυτό τον τομέα, κανένα ΔΝΤ δεν μπορεί να μας σώσει. Όμως τελευταία κάτι έχει αρχίσει να κινείται. Πριν από λίγο καιρό δημοσιεύτηκε το πολυαναμενόμενο βιβλίο του οργανοποιού Νίκου Φρονιμόπουλου με τίτλο «Ο ταμπουράς του Μακρυγιάννη και η οργανοποιία του Λεωνίδα Γαΐλα». Το βιβλίο αυτό του Ν. Φρονιμόπουλου είναι αποτέλεσμα μιας μακρόχρονης έρευνας πάνω στο θέμα, σε συνδυασμό με τη μακρόχρονη θητεία του στην ενεργό οργανοποιία.

Ο Λεωνίδας Γαΐλας είναι ο παλαιότερος γνωστός οργανοποιός του σύγχρονου Ελληνικού Κράτους. Τον ανακάλυψε ο Ν. Φρονιμόπουλος όταν κλήθηκε να συντηρήσει το πιο επώνυμο μουσικό όργανο της νεώτερης Ελλάδας, δηλαδή τον ταμπουρά του Στρατηγού Μακρυγιάννη, που διατηρείται στο Εθνικό & Ιστορικό Μουσείο. Λεπτομέρειες για την ενδιαφέρουσα αυτή ιστορία μπορείτε να βρείτε εδώ και εδώ και εδώ .

Η επαφή του Ν. Φρονιμόπουλου με το συγκεκριμένο όργανο και με την ιστορία του Λεωνίδα Γαΐλα, δεν σταμάτησε στη συντήρηση που του είχε αναθέσει το μουσείο. Στην ουσία τα παραπάνω αποτέλεσαν την αφορμή και την ευκαιρία για την σε βάθος μελέτη της οργανοποιίας του Λ. Γαΐλα και άρα την οργανοποιία της εποχής εκείνης. Το αποτέλεσμα αυτής της μελέτης παρουσιάζεται ανάγλυφα στο βιβλίο.

Στο πρώτο μέρος του το βιβλίο ασχολείται με το ιστορικό κομμάτι της έρευνας, στο δεύτερο μέρος γίνεται μια λεπτομερής ανάλυση της οργανοποιίας του Λεωνίδα Γαΐλα, ενώ στο τρίτο μέρος δίνεται μια λεπτομερής πρόταση για τον τρόπο κατασκευής του ταμπουρά. Δηλαδή παρουσιάζεται με μεγάλη λεπτομέρεια όλη η διαδικασία της κατασκευής, ξεκινώντας από τον σχεδιασμό και την κατασκευή του καλουπιού, μέχρι τα λούστρα. Και όλα αυτά με σχέδια, τεχνικές λεπτομέρειες και επεξηγήσεις, καθώς και 54 φωτογραφίες από όλα τα στάδια της κατασκευής, που δίνουν την ευκαιρία σε κάθε ενδιαφερόμενο να κατασκευάσει ένα πιστό αντίγραφο του συγκεκριμένου ταμπουρά. Στο τέλος του βιβλίου μάλιστα, υπάρχει και σχέδιο του οργάνου σε φυσικό μέγεθος (κλίμακα 1:1).

Μα, θα αναρωτηθεί κάποιος, τι σχέση έχουν όλα αυτά με την σύγχρονη οργανοποιία; Και όμως η σχέση είναι παραπάνω από προφανής. Ο Ν. Φρονιμόπουλος καταφέρνει τελικά να τα συνδυάζει όλα. Δίνει μια πλήρη περιγραφή του πως σκέφτεται ένας οργανοποιός για τον σχεδιασμό ενός οργάνου και επίσης δίνει όλες τις τεχνικές λεπτομέρειες της κατασκευής του, από την αρχή μέχρι το τέλος. Μάλιστα για τον προσεκτικό και ενδιαφερόμενο αναγνώστη, μέσα στο βιβλίο παρουσιάζονται αρκετά «μυστικά» της καλλιτεχνικής οργανοποιίας. Μιλάμε για πραγματικά μικρά ή μεγαλύτερα μυστικά που συνήθως δεν συζητούνται καθόλου, που όμως έχουν μεγάλη σημασία και είναι ισχυρά τόσο για την παλαιότερη όσο και για την σύγχρονη οργανοποιία. Για παράδειγμα γίνεται αναφορά στο σημαντικό στάδιο του εμποτισμού των ξύλων, κάτι που δίνει επιπλέον προστασία στα όργανα και εγγυάται την μακρόχρονη ζωή τους. Επίσης δίνεται η συνταγή για την προετοιμασία των φυσικών λούστρων που προτείνονται για το συγκεκριμένο όργανο. Η ίδια συνταγή θα μπορούσε να εφαρμοστεί σε οποιοδήποτε σύγχρονο όργανο ποιότητας. Και αρκετά ακόμα που δεν είναι δυνατό να αναφερθούν στο σύντομο αυτό σημείωμα.

Σίγουρα το συγκεκριμένο βιβλίο δεν είναι ένα τυπικό «εγχειρίδιο οργανοποιίας». Όμως αυτό δεν του στερεί καθόλου τον τίτλο του βιβλίου αναφοράς. Το αντίθετο μάλιστα. Νομίζω ότι θα πρέπει να κοσμεί την βιβλιοθήκη κάθε οργανοποιού, ερασιτέχνη ή επαγγελματία, κάθε μουσικού, αλλά και γενικότερα κάθε φιλότεχνου ή φιλόμουσου.

Το βιβλίο διατίθεται από το πωλητήριο του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου ( Παλαιά Βουλή) και από το βιβλιοπωλείο «Δωδώνη». Μπορείτε επίσης να το προμηθευτείτε κατευθείαν από τον ίδιο τον οργανοποιό-συγγραφέα (Email: fronik@otenet.gr ).

Η διεύθυνση του blog που διατηρεί ο Νίκος Φρονιμόπουλος είναι http://fronik.wordpress.com/

Advertisements

Ο Νίκος Φρονιμόπουλος δεν είναι από τις συνηθισμένες περιπτώσεις οργανοποιών. Αν και γιος οδοντογιατρού, δεν επέλεξε τον εύκολο δρόμο να ακολουθήσει το επάγγελμα του πατέρα του, με την έτοιμη πελατεία. Φοίτησε σε ένα από τα καλύτερα σχολεία της Αθήνας όπου και κόλλησε το μικρόβιο του θεάτρου. Στη συνέχεια αφού τελείωσε μια από τις καλύτερες θεατρικές σχολές (Πέλου Κατσέλη) στον δρόμο τον κερδίζει η μουσική. Έμαθε βιολί και παραδοσιακό τρίχορδο μπουζούκι (με τον παλιό μπουζουξή Θανάση Μπάστα «Συριανό») και εργάστηκε για αρκετά χρόνια ως επαγγελματίας μουσικός αλλά και ως δάσκαλος μουσικής διδάσκοντας τρίχορδο μπουζούκι (Κάρυστος, Μύκονος 1999 – 2005).


Παράσταση Γ. Χουβαρδά «Ο Αλέκος με τα κυδώνια», 1978. Ο Ν. Φρονιμόπουλος μπροστά παίζει βιολί, αμέσως μετά ο Τζίμης Πανούσης παίζει κιθάρα. Στο μπουζούκι ο Ν.Δασκαλοθανάσης. Στη σκηνή, ο Γιάννης Χουβαρδάς, Τάκης Σαρρής, Μίνα Αδαμάκη και Νίκος Αρμάος.

‘Όμως παράλληλα με όλα αυτά ξεκίνησε το 1975 η μεγάλη του αγάπη η οργανοποιία. Ξεκίνησε ως αυτοδίδακτος κατασκευάζοντας αρχικά ένα αυτοσχέδιο τζουρά, χρησιμοποιώντας ηχείο μια νεροκολοκύθα που χρησιμοποιούσε ο πατέρας του στο ψάρεμα. Το όργανο είχε τόση επιτυχία που ένα χρόνο μετά, ο παλιός ρεμπέτης Γ. Μουφλουζέλης του προτείνει ανταλλαγή με τον μπαγλαμά του! Πρώτα του εργαλεία ήταν ένα κουζινομάχαιρο (Σ.Σ. το έχει και το χρησιμοποιεί ακόμα), σπάγκος, η εγκυκλοπαίδεια του Ελευθερουδάκη (ως σφιγκτήρας) και το οδοντοτεχνικά εργαλεία του πατέρα του. Σημειωτέον ότι ο πατέρας ήταν από τους τελευταίους οδοντιάτρους που έκαναν όλη την προσθετική οδοντοτεχνική εργασία μόνοι, σε εργαστήριο που διατηρούσε στο σπίτι του. Λίγο αργότερα αρχίζει να κατασκευάζει όργανα για φίλους ενώ ταυτόχρονα έπαιζε μπουζούκι σε ταβερνάκια, παράλληλα με τη φοίτησή του στη Δραματική Σχολή του Κατσέλη.


Στο εργαστήριό του το 2006 κρατώντας ένα αντίγραφο του ταμπουρά του Μακρυγιάννη. Φωτογραφία Π. Καγιάφας

Με τον καιρό γνώρισε από κοντά τη δουλειά πολλών από τους παλιότερους μαστόρους αφού πέρασε από εργαστήρια όπως του Νίκου Γέρου και του Νίκου Στασινού. Παράλληλα η ξένη βιβλιογραφία τον βοήθησε να βελτιώσει τις τεχνικές του στην κατασκευή των λαουτοειδών και του βιολιού. Παρακολούθησε σεμινάρια για τα βερνίκια, την τεχνολογία των υλικών και την Ακουστική των μουσικών οργάνων. Κατασκεύασε το πρώτο του βιολί το 1994, ακολουθώντας τις αρχές της Ιταλικής Σχολής. Μάλιστα το καλοκαίρι του 1997 γνώρισε από κοντά στην Πάρμα τον Renato Scrollavezza, ένα από τους σημαντικότερους Maestro Luthier του αιώνα μας.


Μπουζούκια κατασκευής Ν. Φρονιμόπουλου (2005 και 1977). Όλα τα μέρη είναι κατασκευασμένα από τον ίδιο. Ακόμα και την ταμπελίτσα στο εσωτερικό των οργάνων την κάνει με το χέρι, με πενάκι και σινική μελάνη.

Μέχρι σήμερα έχει κατασκευάσει περισσότερα από 250 όργανα της οικογένειας του λαούτου (μπουζούκια, λαούτα, ούτια κτλ) και του βιολιού. Τα όργανά του διακρίνονται για την τεχνική τους αρτιότητα και την υψηλή τους αισθητική, ακολουθώντας τις αρχές και τη δεοντολογία της Καλλιτεχνικής Οργανοποιίας. Το 1994 αποκαθιστά λειτουργικά τον ταμπουρά του Στρατηγού Μακρυγιάννη, ενώ λίγο αργότερα ανακαλύπτει τον κατασκευαστή του οργάνου αυτού, στην περίφημη ζωγραφιά του Martinus Rørbye (1803-1948 ) που απεικονίζει τον οργανοποιό Λεωνίδα Γάϊλα να δουλεύει στο εργαστήριό του στην Αθήνα του 1835. Δημοσίευσε την ανακάλυψή του αυτή στο περιοδικό «Δίφωνο» (Οκτώβρης 1998 ). Ως ανήσυχο πνεύμα, αρχίζει να συλλέγει υλικό για την έκδοση μονογραφίας για την Οργανοποιία της εποχής εκείνης και την ιδιαίτερη τεχνική κατασκευής των ταμπουράδων από τον Λεωνίδα Γάϊλα (ΣΣ. έχει ολοκληρωθεί και αναμένουμε όλοι με ανυπομονησία να εκτυπωθεί) .


Χορδιέρα μπουζουκιού και καβαλάρης λαούτου. Οι λεπτομέρειες κάνουν την διαφορά

Έχει κάνει εργασίες συντήρησης σε αρκετά όργανα της Συλλογής Φοίβου Ανωγειανάκη του Μουσείου Ελληνικών Λαϊκών Οργάνων. Δίδαξε κατασκευή οργάνων στο σεμινάριο «Ένηχα 91» (ΙΕΜΑ, Αθήνα 1991). Εδώ και 15 χρόνια συλλέγει στοιχεία και μελετά τους τρόπους δόνησης των λαουτοειδών (modes) και την εξέλιξή τους στην διαδικασία της κατασκευής (Παρουσίαση στη «Διεθνή Συνάντηση για τα Λαϊκά Μουσικά Όργανα», Καστοριά 2001). Το τελευταίο του άρθρο γύρω από το θέμα αυτό μπορείτε να το διαβάσετε στο 7ο τεύχος ( Φεβρουάριος 2008 ) του διαδικτυακό περιοδικού «Η Κλίκα«.


Καράολο μπουζουκιού – καράολο λαούτου – ροζέτα λαούτου

Ήταν από τα ιδρυτικά μέλη και Πρόεδρος του Συλλόγου Φίλων Καλλιτεχνικής Οργανοποιίας, μέσα από τον οποίο έγινε προσπάθεια να αναβαθμιστεί και να αναγνωριστεί η τέχνη της οργανοποιίας, με τη θέσπιση αντίστοιχων κανόνων δεοντολογίας. Σήμερα ζει και εργάζεται στα Λεγραινά Λαυρεωτικής.

τηλ. 2292051013 και 6946723804

blog: fronik.wordpress.com

email: fronik@otenet.gr).

Στατιστικά Blog

  • 815.678 Επισκέψεις
visitor stats

Συμμετέχετε στον εμπλουτισμό του Blog

Γράψτε τα σχόλιά σας ή στην περίπτωση που θέλετε να γράψετε κάποιο άρθρο με πληροφορίες για τους Έλληνες Οργανοποιούς, επικοινωνήστε μαζί μας. Κάθε πληροφορία που πλουτίζει τις γνώσεις μας για τους Έλληνες οργανοποιούς (παλαιούς και σύγχρονους), είναι πολύτιμη. Π. Καγιάφας Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο: p.kagiafas παπάκι gmail.com

a

Αύγουστος 2019
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
« Μαρ.    
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031  
Advertisements